Երկվորյակների արևը

Արևի ճառագայթները կուրացնող են և թեկուզ ժամանակ առ ժամանակ կուրացնում են երկվորյակ աչքերը, մեկ է շարունակում ենք նայել: Հենց հիմա էլ դրանք լուռ երկխոսության մեջ են մտել իրար հետ, և շողերը, որ վերածում են տեսադաշտը դեռևս չբացահայտված գույն ունեցող կետերի, ստիպում են, որ սպիտակ թղթի վրա վազվզեն մանր տառերը` իջնեն ներքև` գրավելով այն տարածքները, որոնք դեռևս չծնված տառերի համար էին: Բայց արդյոք դրանք տարածքներ են խլում, թե՞ ստեղծում: Արևը չէ՞, որ իր իր շողերով նկարում է: Հենց կիզիչ արևն էր, որ տարիներ առաջ նկարեց ինձ: Չլինի՞ թե հատուկ վերաբերմունք կար: Միգուցե՞ շատ բարի էր և իր տաքությունը երկու մասի բաժանեց: Այո՛, բարեհոգի էր, որովհետև թեև շատ ջերմություն կար, բայց կիսելուց հետո ջերմության քանակը կրկնակի դարձավ` ոչ հակառակը:

            Արևը հիմա էլ է կուրացնում երկվորյակներին, ինչպես շատ տարիներ առաջ, բայց արդեն `հուլիսյան մի օր: 

Քանի որ գիրքը մրսում էր, անխոս դողում` դաժան և անհոգի եղանակի մեղքով, «Երկվորյակների արևը» երկվորյակների ձեռքով հասավ մեկ այլ տեղ: Հիմա ամեն բան ճիշտ էր, հիմա արևի շողերը խաղում էին. կարծես ճանաչել էին իրենցից մեկին:  

Շատ է ջերմացել. մի՞թե չորս արև կա մեկ տեղում. արևը՝ պատուհանի արգելքը հաշվի չառնելով կուրացնում ու տաքացնում է, «Երկվորյակների Արևը», և թե հավատանք, իսկ մենք համոզված եմ հավատում ենք, որ  երկվորյակների մեջ արև կա, ուրեմն երկուսս, որ հայացքներ ենք գցում «Երկվորյակների Արևին» կարծես թե ` ցանկանալով կլանել ամենն ինչ ապրել ենք:

Արևը թաքնվեց գորշ ամպերի ետևում և սառնության շունչն անմիջապես զգացնել տվեց. Իհարկե՛, երևի երկուսն էլ մտածեցին, որ այսպես պիտի լիներ, հիշեցինք այն տխրությունը, որ Արևներն զգացին, որ թաքնվել ցանկացան էջերի արանքում: Էջերի արանքում` խոր ու ձգվող թունելի մեջ, կամ ետևում, կամ դրա էության մեջ:

Մի բան պարզ էր. ամեն բան էլ իր ավարտն ունի և ուրեմն թունելն էլ էր ավարտվող: Մութ է, չէ՞: Ուրեմն վերջում լույս է, արև կա: Թունելները միշտ էլ վախեցրել են, իսկ եթե դրանք շատ երկար ե՞ն, եթե՞ մտնելուց հետո կույր ենք լինելու, բայց չգիտենք, երբ ենք դուրս գալու:

Արևները վախենում են մթից: Չէ՞ որ միակ տեղը, որտեղ չեն կարող թաքնվել այդ անսահման մթությունն է, մութը, որ սև է կամ էլ գույն չունի: Ժամանակը գրպանում է, բայց եթե մութ է, ինչպե՞ս է տեսնելու ժամը: Իսկ կիմանա արդյոք` երբ է լույսը բացվելու, արևը`այն արևը, որին պարտական է այս աշխարհում հայտնվելու համար, զարդարելու այն աշխարհը, որին ինքը հասցրել էր ճանաչել: Նույնիսկ ոսպնյակն է անզոր: Որտեղի՞ց շող գտնի, որ շող գցի…

Ամենից երկու հատ է, նույնն է և նույնիսկ դիմացիս և ձախ կողմիս թղթերն են նույնը. նույն չափի, նույն բովանդակությամբ արդյոք՝ չգիտեմ, բայց գիտեմ, որ երկվորյակներն ամեն տող նույն կերպ են զգում…Միանշանակ, նրանք գրքի էջերում խոսքի են բռնվել միմյանց հետ` գտնելով իրենց երկվորյակին:

Գիտեմ, որ երկվորյակների արևը, որ ամեն տողի մեջ է, առանձնահատուկ է, բայցև շատ նման մեր հոգու արևին:

Ինչ տարբեր են մարդիկ: Երևի բոլորն էլ իրենց արևն ունեն, բայց տարբեր անուններ են տալիս դրանց: Գուցե արև ընդհանրապես չհիշեցնող անուններ, իսկ գուցե, իրենց կորցրած արևին այլի մեջ տեսնելուն ուղղված անուններ, իսկ կարող է արդյոք հավերժության մեջ թաքնված արևը երևան գալ:

Հասկացավ, որ մանկություն կոչվող տեղն է հավերժությունը, հենց այնտեղ էլ գտել էր ամենն ինչ սրտի թրթիռով ընկալեցին աչքերը, կլանեցին ու դուրս հանեցին փոքրիկ կաթիլների միջոցով: Իսկ եթե հենց այդ հավերժություն-մանկության մեջ թաքնված արևին էլ չեն տեսնելու: Թունելից դուրս գալու ելք չկա:

Սա ամենն էր, որ լսել էր, կարդացել իր մանկական պարզամտությամբ, բայց որ հանճարեղն էր ամենից…Ունայնություն ունայնությանց…Տեսնես հասկացա՞վ նշանակությունը: Գիտե՛մ, որ քանի այստեղ ենք` այն հավերժության մեջ, ավելին գիտենք ու քանի կարող ենք՝ հավերժությունն առանց արևի չպիտի պատկերացնենք: Չկա հավերժություն առանց լույսի. ուրեմն թունելից ելքի ճամփան գտնել հնարավոր է, չէ՞ որ վերջում Նա է կանգնած սպասելու: Ժամանակը չի տեսնի, որովհետև մութ է, ոսպնյակն էլ չի տեսնի. նա էլ է կույր, բայց երկուսն էլ կույր են արտաքինից՝ տեսնում են զգալով: Ճանապարհ կա, ուրեմն`նրանց տերն էլ կտեսնի զգալով:

 Զգա՛, Հավատա՛, Հուսա՛…լույս կա, արև կա այնտեղ: Միայն թե հիշի՛ր, որ դուք նույնն եք, նույնը` Ձեր տարբերության մեջ. երկու արևներ` թունելի այս ու այն կողմում: Դու կհասնես ու երկվորյակներն իրենց Արևը կունենան: Չեն մրսի նրանք, որովհետև Արևներն անբաժան կմնան երկու արև երկվորյակ կդառնան: Երկուսով հեշտ է, չէ՞: